Platano
Güney Amerika mutfağının vazgeçilmez 'sebzesi', yani yeşil renkli dev bir muz türü. Şekersizdir, bu nedenle sebze olarak kabul edilir. Kabuğu soyulur, ortaya çıkan büyük muz tercihen 10- 15 cm'lik parçalara kesilir, kasabın etleri ezdiği gibi dövülerek yassılaştı-rılır ve yağda kızartılır. Sonra da yemeğin yanında ekmek yerine yenir.

Kolombiya'nin meyveleri
Birün bir uçaga binersiniz, Kolombiya'nin deniz kiyisi kentlerinden birine gitmektir niyetiniz. Dünya Mirasi listesindeki Cartage-na'dasinizdir belki... Kent güzeldir, yer yerde tarih vardir. Sicak, dalga dalga vurur, bunalirsiniz. Okyanusa girmek, denize girmek gibi degildir dünyanin kimi yerlerinde; gridir, sigdir, iliktir, ne serinler, ne de kendinizi yenilemis olursunuz okyanusa girip çiktikça..

Aksam olur, bayilmak üzereyken kiyida siralanmis büfeler görürsünüz, her birinin önünde de mutlaka üç bes kisi vardir. Bir süre izlersiniz; büfedeki genç önce sorar, hangi meyve, diye. Sonra, o meyveyi dilimler, bir yiyecek ögütücüsünün içine atar, belirli oranlarda süt, su, seker ve buz ekler, elinize inanilmaz bir meyve sütü tutusturur, bunalim, sicak, daralma hepsi aniden bitiverir.

Peki ne var bunu bu kadar özel kilan? Yalnizca Kolombiya'da bolca rastlayacaginiz harika meyvelerdir bu sorunun yaniti. Büfeden, bildigimiz kavun, karpuz, çilek sütü isteyebilirsiniz, daha az bildigimiz papaya, mango da isteyebilirsiniz ama asil maharet grenadilla, guava, nispero filan istemektedir. Önce bu meyveleri yemeli, tatlarini bilmelisiniz. Grenadilla bir küçük elma büyüklügünde sari renkli bir meyvedir, bastirdiginizda dis kabugu çitir çitir kirilir, içinde nefis bir jöle vardir, hü-üp diye çekersiniz. Nispero, disi kivi gibi ve erik büyüklügündedir, tadi nefistir. Artik aksam, hava bir nebze serinleyip büfeler arasinda gezinirken sorulacak tek bir sey vardir:
- Nispero var mi, nispero?
- Olmaz mi senyor, burasi Kolombiya!.. AliM

VENEZUELA'NIN PIDESI

- Arepa var mi, arepa?
- Olmaz mi senyör, burasi Venezuela!.. Iste bu da Venezüela'daki degismez
yeme içme muhabbeti. Bu, 'arepa' dedikleri, Venezuela günlük yasaminin vazgeçilmez karin doyurma unsurudur. Hani bizim memlekette pide arasi döner dedikleri cinsten yani... Iki farkla ki: Birincisi, arepa sadece disarida yenilen bir sey degil; evde, kadin, erkek, çoluk çocuk,
cümle âlemin 15 dakikada hazirlayip; içine peynir, et, balik, akliniza ne geliyorsa doldurulabilecek bir nevi pidedir. Ikincisi, arepa misir unundan yapilir. Yapilirken bir de içine bir çesit lor peyniri katarlar. Eh dogal olarak bu durumda lezzetinden geçilmez yani...
- Peki, Kordoba böregi var mi, Kordoba?
- Yok senyör! Burasi Arjantin mi alla'sen? AHM

IÇKI
CUBA LIBRE (Özgür Küba)
Gerekli malzeme söyle olmaktadir:
1 sise (mecburen) Americanic veya islamic sermayeli kola . 1 adet kola sisesi açacagi . Bir miktar Rom (kahverengi, beyaz, mümkünse Porto Riko veya Dominik yapimi olsun) . 1 adet limon . 1 adet biçak . bardaklar . karistirma çubugu . buz 0 halde yapalim bakalim:
Kolayi açacakla açalim. Bardagi alalim. Içine 3/4 oraninda kolayi dökelim. Kalan 1/4'e de rom'u dökelim. Biçagi da alalim. Limondan kafamiza göre bir parça keselim. Bardaga atalim. Buzu da bardaga atalim. Ve nihayet hepsini de karistiralim... 'Özgür Küba' artik hazir. Simdi de serefe içelim!..
- Cuba Libre var mi, Cuba Libre?
- Olmaz mi senyör burasi Küba!..
Not: Bu içki çok kolay gider, çok hos bir tat katilmis limonlu kola gibidir, içildikçe içilir ve insan bir anda neye ugradigini sasirir. Bir iki gün kendine gelinmez. Bi de o zararli gazli içecek olmasaydi!.. AliM

KREM KARAMEL
GÜNEY Amerika'ya gittiniz diyelim ki... Yemeginizi yediniz. Ve ardindan da yine diyelim ki caniniz krem karamel istedi. Bu durumda garsona, "flan var mi, flan?" diye sormaniz gerekir. Garson da, "olmaz mi senyor! Burasi Güney Amerika" der. Zira, krem karamelin anavatani Güney Amerika'dir.

GALLO PINTO ya da kuru-pilav gibi!..
Yolunuz Nikaragua'ya ya da Kosta Rika'ya düserse, ufak tefek farkliliklari saymazsak kuru-pilavsiz kalmazsiniz! Zira, kuru fasulye ile pilavdan olusan 'gallo pinto', her iki ülkenin de ulusal yemegi. Aralarindaki, "hayir, senin degil benim!" seklindeki geleneksel tartisma, gallo pinto'nun, Nikaragua'da kirmizi, Kosta Rika'da ise siyah fasulyeden pisirilmesiyle sürüyor. Bir de bizim kuru-pi-lav'dan farki, oralarda üzerine omlet filan koyuyorlar... Bu arada gallo pinto, 'benekli horoz' anlamina geliyor, ne alakaysa!.. AHM

MUTFAK Almuerzo / Cena
GÜNEY Amerika'da lokantalarda genellikle insanlara öğle yemeği zamanı 'almuerzo' (almuerso) verilir, insanlar 'almuerzo' yerler. Müşteriyle garson arasındaki konuşma şöyle geçebilir:

- Ne var? Almuerzo var mı, almuerzo?

- Olmaz mı senyor? (Garson, içinden başka ne olabilir ki diyor!)

- Öyle mi? Ver bakalım bir almuerzo.

- Hemen geliyor almuerzo.

Peki almuerzo ne demek? Bildiğimiz öğle yemeği. Yani Güney Amerika'ya gidip lokantalarda tabldot yemek yemenin adıdır almuerzo. Ancak burada dikkat çeken, hiç kimsenin, al-muerzo'da bugün ne var, diye sormamasıdır. Arada bir sivrilik edip soranlara da garson şu yanıtı verir: "Önce çorba, sonra ana tabak, sonra da tatlı..."

Almuerzo'nun sorulmamasının nedeni koca kıtada, özellikle de Kolombiya, Ekvador, Peru ve Bolivya'da almuerzo'nun içeriğinin hemen hemen hiç değişmemesidir, o yüzden de "eh bugün ne pişirdiniz bakalım" diye sormak çok manasızdır.

Çorba, mutlaka içinde sebze ve kimi zaman et parçaları yüzen bir sıvıdır. Lokanta, nadiren yaratıcılığını kullanıp çorbanın içine, üzerinde tırnaklarının da durduğu tavuk ayakları atmış olabilir. Ana tabakta mutlaka bir parça et, az pilav, mutlaka şalgamlı az salata, kimi zaman da bir küçük parça avokado veya kızarmış 'platano' (yani kızarmış muz) vardır. Tatlının da kızarmış muz olma olasılığı yüzde 98.5 gibidir. Bu, genelde iyi bir yemektir ama her gün aynı yemeğin yendiğini görmek, (kahvaltıda da!) Güney Amerika'da mutfak yaratıcılığını sorgulamanıza neden olabilir. Derken akşam olur, lokantalara akşam yemeğine gidilir. Bu sefer de şöyle bir konuşma cereyan eder müşteriyle garson arasında:

- Ne var? Cena var mı, cena?

- Olmaz mı senyor...