14 Haziran 1928 'de Arjantin'in Misiones eyaletinde Caraguatay yakınlarında Rosario de la Fe 'de dünyaya geldi.Coğrafyacı dedesi Güney Afrika'da dolaşmıştır.Babası Ernesto Guevara Lynch,Annesi Celia de la Serna ,Beatriz ve Ercilia teyzeleri dir. 15 Günlük iken zaatürre geçirir. |
1930 İlk astım krizini annesi ile birlikte ırmakta yüzdükten sonra geçirir. |
1931 Zaatürre hastalığına Astım teşhisi kondu. |
1932 Ailesi Buanos Aires'e taşındı.Erkek Kardeşi Roberto doğdu |
1933 Cordoba eyaletinde Arguello'ya taşındılar.6 ay sonra hava değişimi ve astım krizlerine iyi gelmesi için Alta Garcia'ya yerleştiler. |
1934 Kız Kardeşi Anna Maria doğdu. |
1936 Bir devlet okulunda ilkokula başladı.Yaz tatilini Mal del Plata'da geçirdi. |
1937 İspanya iç savaşından etkilenir. |
1938 Kostümlere merak sardığı bir dönem |
1939 Alta Garcia'da bir bungalo eve taşındılar. |
1940 Baba Ernesto Arjantin Hareketine katıldı.(Accion Argentina) .İspanya Cumhuriyetini destekleme komitesi kuruyor. |
1941 Okumaya yoğunlaştığı dönemdir.Şilili Ozan Pablo Neruda okumaya başlıyor.Babasının kütüphanesinden Fransız Edebiyatına merak salıyor.Sophokles'ten Robinson Cruzoe'ya Freud'den üç silahşörlere atlayarak bol bol okuyor..
|
1942 Cordoba'da Lise'ye kabul edilir.Colegio Nacional Dean Fures .Alta Garciya'ya 32 km uzaklıktadır.Rugby oynamaya başladı.Lakabı "FUSER" oldu.Resim kursuna katılır. |
1943 Bu yıllar Peronizmin fırtınalı günleridir.Cordoba'da ailesiyle büyük bir eve taşındılar.Kızkardeşi Celia Senyoritalar Lisesine yazıldı.En küçük kardeşi Juan Martin doğdu.Edebiyat'a ve okumaya merakı sürüyor.Okuduğu kitaplardan felsefe sözlüğü hazırladı.
Arkadaşı Alberto Granado tutuklandı(doğumu: 8 Ağustos 1922 -Latin Amerika yolculuk arkadasi)..Köpeği Negrina öldü.
|
1944 Ailesi Buenos Aires'e taşınıyor..Alberto Granado ile arkadaşlığı sürüyor. |
1945 Alberto Granado doktor olur bir Lepra Merkezinde işe girer..Ernesto'yu buraya davet eder. |
1946 Juan Domingo Peron seçimlerden galip çıktı.Che Guevara Kolej'den mezun oldu,askere başvurdu ama çürüğe ayrıldı.Buenos Aires'e teyze ve anneannesinin yanına gitti.Annanesi beyninde bir ur tedavisi görünce ona baktı.
O vefat edince Universite de Mühendislik okumayı düşünürken tıp okumaya karar verdi.Başka insanların acılarını dindirmek için doktor olmak ister.Anne ve Babası munakaşalar sonucu ayrılmaya karar verir.Labratuar teknisyenliği kursuna gitti.Otoyol planlama ve Bayındırlık projelerinde çalıştı. |
1947 Tıp öğrencisidir.Öğrencilik döneminde Petrol tankerlerinde hastabakıcılık,belediyenin hijyen dairesinde,seyyar hastanede,Profesör Salvador Pisani'nin pataloji bölümünde pratisyen olarak çalışıyor. |
1948 Tıp Fakültesi Sınavlarına girer ."Tackle"adlı bir spor dergisinde Chang-cho adı ile yazılar yazar.Satranç ustası" Miguel Najdorf'"la karşılaşır ve ona yenilir. |
1949 Üniversite olimpiyatlarına satranç ve atletizim ve sırıkla atlama dalında katılır. Bir bisiklet yolculuğu planı yapar.Santa Fe bölgesi,Cordoba'nın güneyi ile Mendoza'nın doğusu... |
1950 Okuluna bir yıl ara verip 1 Ocak'ta Arjantin'i kapsayan 480 km lik bisiklet gezisi.Bisikletine motor monte etti.Ahanar kasabasında Alberto Granado'nun çalıştığı cüzzam hastanesini ziyaret etti. Teyzesini ziyaret etti.San Lois üzerinden Buenos Aires'e gider.Jose Gonzalez'in Aguiların Cordobadaki evinde yapılan düğünde ilk aşkı zengin kız Chichina ile tanıştı. Arjantin ticaret gemilerinde iş buldu.Allerji uzmanı "Salvador Pisani "ile çalıştı. |
1951 Alberto Granado ile birlikte La PoderosaII isimli motosikletle Kuzey Amerika gezisi. Cordoba,Buenos aires,Chichina ,Göller bölgesi,Şili. |
1952 Bu yıllarda ABD Başkanı Harry Trunman'dı.II.Latin Amerika gezisine başladı.4 Ocak Cordoba'dan Buenos Aires'e giderek ailesi ile vedalaşır.Miramar'a Chichina'nın ailesinin sayfiye evine uğrar.16 Ocak Bahia Blanca,14 Şubat Şili-Temuco-Lautaro-Santiago Valparasio,8 Mart Bir geminin tuvaletine saklanarak Antofagasta ya gittiler. 23 Mart'ta Peru Titicaca Gölü,Cuzco,Machi Piccu,6 Nisan'da Huambo Cüzzam Hastanesi,1 Mayıs Lima-Jivaro Kasabası_Leticia-Bogota. |
1953 Küba'da Fidel Castro'nun Moncada Kışla Baskını yaptığı yıl henüz Fidel ve Che tanışmamışlardı.II.Latin Amerika gezisini bitirdi.11 Nisan da okulundan mezun oldu.Venezuela'ya Alberto Granado'nun yanına Cüzzam hastanesinde çalışmaya gitti.Yanında Celia Ferrer ve Ricardo Rojo vardır.Bolivya'da 1952 Devriminin sonuclarını inceler.La Paz da maden işçilerinin hareketlerini görür.14 Temmuz Venezuela-Tachira Nehri-Barquisimento-Cabo Blanco Cüzzam Hastanesini gezdi.Caracas-Miami'ye bir kargo uçağı ile uçar.Oradan Arjantin'e gider.Bu geziler Latin Amerika'nın sömürülen köylülerini yakından tanıma fırsatı verdi ve Che Guevara'da Devrimci bir bilinç olusmasını sağladı. |
1954 Fidel castro Küba'da yakalanmış,hapsedilmiş,genel af ile serbest bırakılmıştır.Fidel Castro Meksika'ya gelir.Che ise Guatemala City de ilk karısı Hilda(Peru'lu) ile tanışır.Guetamala'lı solcularla Guetamala işçi partisi ile irtibata girer.Marksizmi öğrenir.Devrim için çalışır.CIA desteğindeki kiralık askerler Guatemala'yı istila ederler.Che savaşmak için gönüllü olsada seçimle iş başına gelen Arbenz ,halkı silahlandırmayı reddeder.Arbenz istifa eder.Başkente giren kiralıl CIA askerleri katliama girişi.Che Arjantin Büyükelçiliğine sığınır.Nikaragua ve El Salvador'a gider.Orada Maya harabelerini görür.Bu dönemde Nikaragua da Anastasio Somoza diktatörlüğü vardır.Hilda ile Meksika'ya giderler.Burada Hilda Tutuklanır..Che ,Fotoğrafçılık yaparak geçimini sağlar. |
1955 18 Mayıs'ta Hilda ile evlenir.Kasım ayında balayına giderler. "Latin Amerika'da doktorun İşlevi" kitabını yazdı.Bohemia dergisi Che'nin fotoğraflarını basar.Popcatepet dağına tırmanır.Meksika'da bir mayıs törenlerine katılır.Kübalı sürgün grubu ile tanışır.Bu grup onun Fidel Castro ile tanışmasını sağlar. 26 Temmuz Hareketi adlı yeni bir örgüt kurarlar. Burada Kübalı eski askeri lider devrimci Alberto Bayo tarafından eğitildiler. |
1956 15 Şubat Che'nin kızı Hilda Beatriz dünyaya geldi.İlk karısı Hilda'dan ayrılır.Meksika polisi Che ve Fidel'in de aralarında bulundugu 28 kisiyi göz altına alır.Calixto hapishanesinde 57 gün tutuklu kalırlar.Küba'ya düzenlenecek gerilla seferi için hazırlıklara başlarlar.Burada Kübalı sürgünler ona "CHE" adını takar.Fidel Granma yatını bulur.Tekne Tuxpon'dan 24 Kasımda hareket eder.172 saat(7 gün) sonra 2 aralık'ta Los Clarados'a yakın karaya çıkarlar.
"Kısa bir süre sonra Küba Hava Kuvvetleri'nin saldırısı sonucu birçok kişi hayatını kaybetti, yüz civarında kişiden geriye 15-20 kişi kalmıştı. Hayatta kalanlar küçük gruplara ayrılıp, dağlarda ilerleyerek hayatta kalan kişilere ulaşmaya çalıştılar. Birbirlerini bulmaları köylü sempatizanlar sayesinde oldu. Bu 12 kişilik küçük grup, Fidel Castro, Raúl Castro, Camilo Cienfuegos ve Che Guevara da buradaydı, gerilla kuvvetinin çekirdek lider grubunu oluşturacaklardı. 12 arkadaşıyla birlikte Oriente'nin güneybatısındaki Maestra Dağlarına çekildi. Bu dağlarda iki yıl boyunca Batista'nın kuvvetlerine karşı bir gerilla savaşı yürüttü. " |
1957 1 Şubat Sierra Maestra dağlarında Che sıtma olur.26 Mart Newyork Times 'dan Herbert Matthews ile röportaj.29 Mart Verde Savaşı,.23 Nisan Celia Sanchez Röportajı,.25 Mayıs da gerilla savaşının en kızgın günleri,.12 Temmuz da 26 Temmuz hareketinin geri adım atması.Che Guevara komutan olur.Gerilla ordusunun 2 numaralı koludur.30 Temmuz Frank Pais öldürülür. |
1958 Radyo hazırlık çalışmaları sonunda Radyo REBEL yayına girer. 8 Mayıs'ta Ordunun karaya çıkışı,24 Mayıs'ta Batista Sierra Maestra'ya yönelik kapsamlı bir hareket başlatır.19.Haziran da iki askeri bölüğe darbe.28 Haziran' kadar savaşılır.11 Temmuz El Jigue Savaşı.Ramos Latour'un ölümü. 31 Ağustos'ta Che ülkenin merkezinde yer alan Las Villas eyaletine doğru yürüyüşe geçer.Camillio Cienfuegos da Pınar del rio eyaletine doğru yürüyüşe geçmiştir.Che'nin birliği Las Villas'ın başkentyi Santa Clara'ya taarruza geçer. |
1959 1 Ocak 'ta Fulgensio Batista uçakla Santa Domingo'ya kaçar."Devrime evet,Darbeye hayır".Che'nin gerilla kolu Havana'ya girerek La Cabana kalesi ele gecirilir. Hukukçu Doktor Manuel Urrutia Leo devlet başkanlığına, Castro da başbakanlığa getirildi. Şubat ayında 6 yıl sonra anne ve Babası ile görüştü.Kızı ve ilk karısı Hilda ile görüştü.Kızı Hilda'nın Küba'da büyümesine karar verdi. 11 Şubat'da bir TV programında Ekonomi yorumu yaparken Toprakların Emilio Zapata yöntemi ile kamulaştırılmasında ısrar etti."Toprak onu işleyenindir." Sağ ciğerinde anfizem teşhisi kondu.Fidel onu tatile gönderdi.2 Haziran'da Aleida March ile evlendi. 14 Haziran'da 31 yaşında Devrimin gezici elçisi oldu.Birleşik Arap Cumhuriyeti(Cemal Abdul Nasır),Şam,Suvevş kanalı ve İskenderiye'yi ziyaret etti Hindistan(Başbakan Jawaharlal Nehru) ,Gandi'nin yakıldığı Jama Masjid tapınağı,Burma ,Tayland,Tokyo(fuji dağı,Sumo güreşi,Hiroşima),30 Temmuz Endonezya,Singapur,Hongkong,Seyla,Pakistan(uhammet Emir Han)Kahire,Atina.12 ağustos Yugoslavya'ya gitti.Oradan Sudan,Madrit,Roma,Fas.Avrupa,Asya ve Afrika'yı gezen CHE ticari,teknik ve kültürelanlaşmalar imzalar19 Eylül'de Küba'ya döner..28 Ekim'de Camaguey-Santa Clara'ya giden uçak kaza geçirir,Arkadaşı Camillo Cienfuegos ölür.26 Kasım da Küba Vatandaşlığı belgesi aldı.Küba Ulusal Bankasının Başkanı oldu. |
1960 ABD Ekonomik baskısı artması durumunda Sovyet yardımı alınıp alınmayacağını Fidel,Che,Raul,Emilio ve Kübalı önde gelen Komünistler tartışılıyorlar.SSCB ile Küba arasında şekerkamışı ticareti başlıyor.SSCB ile diplomatik ilişkiler kurulur.ABD Küba'ya kısmi ambargo uygulanması kararı alır.Küba'da kalan tüm ABD şirketleri devletleştirilir. 4 Mart La Coubre adlı Fransız gemi 70 ton silahla havaya uçtu.75 Kişi öldü.Toplu cenaze töreninde Alberto Korda ünlü CHE Fotoğrafını çekti.16 Mayıs da Hemingway Balık Turnuvasına annesi ile birlikte katildi.24 Kasım da Çin'deyken kızı Aleida Guevara March doğdu.Buradan Kuzey Kore(Kim İl Sung),oradan Moskova ve Prag üzerinden ceşitli antlaşmalar yaparak Küba'ya döndü. |
1961 3 Ocak ABD Küba ile diplomatik lişkilerini Keser.CIA nın örgütlediği karşı devrimci istila planının ilk bölümü olarak Santiago de Cuba ve Havana bombalanır.7 ölü,23 yaralı vardır.Saldırıda ölenler için yapılan törende ve 30 Nisan 'da bir TV programinda Fidel Castro Devrimin hedefinin tamamıyla demokratik bir sosyalist toplum yaratma girişimi olarak tarif eder ve "Sosyalist Devrimimiz"der.20 Şubat Ernesto Che Guevara Sanayi bakanı tayin edilir.Yine CIA nın 1500 paralı askeri Domuzlar körfezine çıkartma yaparak istila girişiminde bulunur.Kiralık askerlerin hepsi ele geçirilir.1961’de Che Guevara, Uruguay’daki OAS (Organization of American States) toplantısına kıtayı savunmak için gitmişti.Montevideo'da tezahüratla karşılandı.Şili'de Pablo Neruda ile tanışır.16 Aralık'ta Santranç ustası Jose Luis Borreras ile bir musabaka yapar. |
1962 1 Ocak Devrim Kutlamalarında pilotluk yapar. 20 Mayıs ilk erkek çocuğu Camilo doğdu.Sovyetler ile ABD arasında Füze Krizinin yaşandığı yıllar.13 Agustos Sovyet Büyükelçisi Alexandr Alexiev ile Füze üstleriyle ilgili anlaşma imzalandı.27 Agustos Che Moskova'ya gitti.Kruşçev ile görüştü.Ruslarla tarım,çelik ve askeri konularda anlaşma yaptı.Çekoslovakya'ya 13 Ekim de Cezayir Devlet Başkanı Ahmet Bin Bella ile görüştü.22 Ekim Kenedy Küba'yı denizden ablukaya aldı.SSCB füzeleri ABD'nin adayı işgal etmeme sözüne karşın adadan çekti.4 aralık 1962 de Kruşçev'in liberalizmine çattı. |
1963 4.çocuğun Celia doğdu.Savaş anıları kitabı çıktı.Annesi Celia de la Serra Uruguay'dan Arjantin'e dönerken tutuklanır.İki ay hapis yatar. |
1964 17 Mart Cenevre'ye gitti.19 Mayıs'ta annesi vefat eder.9 Aralıkta New York'ta BM toplantısına katıldı konuşması çok etkileyiciydi.16 Aralık Afrika'yı dolaşır. |
1965 2 Ocak Brazaville,07 Ocak Gine Cumhuriyeti,15 Ocak Gana,24 Ocak Cezayir,2 Şubat Çin'e geçti,6 Şubat Paris ,Tanzanya,19 Şubat Mısır Cumhurbaşkanı Cemal Abdul Nasır ile görüştü.24 Şubat Cezayire gitti.24 Şubat 'da 5.çocuğu (che)doğdu.13 Mart Prag gezinin son durağı idi.14 Mart'ta Havana'ya döndü.22 Mart'ta Sanayi bakanlığında Afrika gezisi ile ilgili konuşma yaptı.Uruguay'da yayınlanan Marcha adlı dergide "Sosyalizm ve Kübadaki Ortalama İnsan" yazısında Küba'ya gizli bir "veda" var.Fidel'e veda mektubunu iletir ve Uluslararası bir görevle Küba'dan ayrılır.(Takma bir isimle Afrika'ya gider.Afrika Kurtuluş Hareketi'nde deneyimsiz siyasi savaşçılardan gerilla ordusu oluşturur ama başarılı olmaz.gizli bir şekilde Küba'ya döner.)3 Ekim Küba Komünist Partisi Kuruldu.Fidel CCP'nin büyük halk toplantısında Che'nin mektubunu okur. |
1966 5 Ekim Çocuklarını son kez görür. Che devrimci davayı daha iyi olduğuna inandığı koşullar altında sürdürmek için sahte isimle Bolivya'ya gider.Gerilla kampına katılır. |
1967 "Gerilla Ernesto Che Guevara'yı ölü yada diri yakalayana elli milyon pezoluk ödül verilecektir".Honorato Rojas'in evinde Villa Acuna da pusuya düşürülür.Aralarında Che'nin de bulunduğu 17 gerilla askerlerce tutsak alınır..9 Ekim saat 13:10 da La Higuera'da Wahington'dan gelen emir üzerine öldürüldü.(Che'nin ceseti Villagrande'de Malta Hastanesine getirilir.Arroyo'da toplu mezara atıldı.Verde Olivo müzesi,Cabaiguan şehri,LaCabana kalesi,1997'de Devrim müzesi.).15 Ekim de Fidel Castro,Che'nin ölümünü doğrular,Küba'da ulusal yas ilan edilir.9 Ekim Küba'da Kahraman gerilla günü ilan edilir.18 Ekim de Fidel,Havana devrim Meydanı'nda yüzbinlerce kişiye Che anısına tarihi konuşmasını yapar. |
1968 .22 Haziran CHE'nin "Bolivya Günlüğü" kitabı çıktı.
1997
Che 1967'de devrim için gittiği Bolivyada 30 kadar yoldaşıyla beraber katledildi.
Bolivya ordusu yaralı olarak yakaladığı Che'ye çeşitli işkenceler yaptı. ve en sonunda tabancayla vurarak öldürdü.
Che'yi vuran işkencecinin bu işi yapması için bir şişeden fazla içki içmesi gerekti.
Che öldürüldükten sonra ölümünün bir kanıtı olarak elleri bileklerinden kesildi ve Küba Hükümetine gönderildi. Cesedi Bolivyada çarpışma yerinin yakınlarında bir yere gömüldü. Che'nin cesedini Bolivya hükümetinden isteyen Küba Hükümeti’ne sürekli olarak defin yerinin kaybolduğu söylendi. Sonraları Bolivyaya giden Küba'lı uzmanlar cesedin yerini tespit ettiler ve Küba hükümetininde baskıları sonucunda Che'nin kemikleri 1997'de Küba'ya iade edildi.Mozolesi,Anıtı ve Müzesi Küba'da Santa Clara'dadır.
Bir gün ona vatanı sorulduğunda "Benim vatanım tüm Latin Amerika"demiştir..
Hasta la Victoria Siempre
|