PERU

CUMHURİYETİ

Resmi adı: Repüblica del Peru (Peru Cumhuriyeti)

Devlet Başkanı: Ollanta Humala (2011)

Bağımsızlık günü: 28 Temmuz (1821)

Konumu: Güney Amerika (batı). Kolombiya ve Ekvador (kuzey), Brezilya ve Bolivya (doğu),Şili (güney) ile çevrili.

Yüzölçümü: 1.285.220 km2

Başkent: Lima (8.180.000)

Türkiye ile saat farkı: -7

TOPLUM (2006)

Nüfus: 28.302.603

Nüfus artışı: %1.32

Nüfus yoğunluğu: 22 (km2)

Bebek ölüm oranı: 1000'de 30.94

Ortalama yaşam: 69.84 yıl(kadın: 71.71, erkek: 68.05)

Etnik dağılım: Amerindian %45, Mestizo %37, beyaz %15, siyah, Japon ve Çinli %3

İnanç: Roma Katolik %81, diğer Hıristiyan %2.1, diğer %0.6, bilinmeyen %16.3

Dil: ispanyolca (resmi), Quechua (resmi), Aymara

Okur-yazarlık: Erkek %93.5; kadın %82.1

EKONOMİ (2006)

Para birimi: Yeni sol (PEN)

Ulusal gelir: 181.8 milyar $

Kişi başına gelir: 6.400 $

Reel büyüme: %6.5

Enflasyon: %2.1

İşsizlik: %7.2

İşgücü: 9.21 milyon kişi (tarım: %9, sanayi: %18, hizmet: %73)

Tarım ürünleri: kuşkonmaz, kahve, pamuk, şekerkamışı, pirinç, patates, mısır, üzüm, portakal, koka

Sanayi: arıtılmış mineral, çelik, petrol, balıkçılık, tekstil,giyim, işlenmiş gıda

Dışsatım: 22.69 milyar $

Dışalım: 15.38 milyar $

Elektrik üretimi: 23.99 milyar kW/saat (2004)

Doğalgaz üretimi: 860 milyon m3

Petrol üretimi: 120.000 varil/gün

Askerî yatırım: Ulusal gelirin %1.6'sı

İLETİŞİM

Sabit telefon: 2.250 milyon (2005)

Cep telefonu: 5.583 milyon (2005)

Radyo istasyonu: AM 472, FM198 (1999)

Radyo kullanıcısı: 6.65 milyon (1997)

TV istasyonu: 13 (1997)

TV kullanıcısı: 3.06 milyon (1997)

İnternet kullanıcısı: 4.6 milyon

İnternet servis sağlayıcı: 269.981 (2006)

İnternet kodu: .pe

Telefon kodu: +51

ULAŞIM (2006)

Havaalanı: 268

Demiryolu: 3.462 km

Karayolu: 78.829 km

Suyolu: 8.808 km
Ollanta Humala

Son Devlet Başkanlığı seçimleri...: (28.07.2011) Ollanta Humala

Ollanta Moisés Humala Tasso (d. 26 Haziran 1962 , Lima )26 Haziran 1962'de dogdu.2011 yilinda yapilan devlet baskanligi seçiminde eski Devlet Baskani Alberto Fujimori 'nin kizi Keiko Fujimori'yi yenilgiye ugratan eski asker Humala, 2006 yilinda yapilan devlet baskanligi seçimini ise kaybetmisti. Isçilerin davalarina bakan avukat Isaac Humala'nin oglu olan Ollanta Humala, 1982 yilinda Peru ordusuna girdi. Yarbayliga yükseldigi 1992 yilinda Aydinlik Yol örgütüne karsi mücadele eden Humala, üç yil sonra Peru 'nun komsusu Ekvador 'la giristigi Cenepa Savasi'na katildi. Humala, 1990-2000 yillarinda, dönemin Devlet Baskani Alberto Fujimori'nin borç krizinin çözümü için ücretlilere agir yaptirimlar içeren IMF ve Dünya Bankasi programlarini uygulamasi üzerine, Fujimori yönetiminin yolsuzluklarina karsi çikan ayaklanmalara katildi ya da destekledi. Ollanta Humala, 2000 yilinin Ekim ayinda ülkenin güneyindeki Tacna kentinde, Fujimori'ye karsi 39 askerle birlikte basarisiz bir ayaklanma girisiminde bulundu. Ayaklanmanin öncüsü Humala, Fujimori rejiminin yikilmasinin ardindan Peru Kongresi tarafindan affedildi ve eylemleri nedeniyle yurt disinda çesitli yerlerde askeri ataselik görevi verilerek Peru 'dan uzak tutulmaya çalisildi. Ollanta Humala, 2005 'te ülkesine döndü ve ayni yil Peru Ulusalartisi 'ni kurdu. Neo-liberalizme karsi çikan ve anti-emperyalist tutumuyla bilinen Peru Ulusal Partisi, etnik kimligin altini çizen ve yerlilik vurgusu yapan etnosentrik anlayisi temel aldi.

2006 Devlet Başkanlığı seçimleri (4 Haziran 2006) Alan Garcia Perez (sosyal demokrat),

Fotoğrafta:Alan Garcia Perez

Alianza Popular Revolucionaria Americana (APRA) %25.8 Ollanta Humala Tasso - (sol) Union Por el Peru (UPP - Peru İçin bir lik) %21.2 Lourdes Flores Nano - (liberal) Unidad Nacional (UN - Ulusal bir lik) %19.97

ekini yolda düşür-üvermişti! Aynı şeyler "çalmamak", "komşunun karısına göz dikmemek" ve "Tanrı'nın adını boş yere ağıza almamak"ta da yaşanmıştı. Anlaşılan olumsuzluk ekleri, '-me' ve '-ma' bu yolculuğa katılmamışlardı!..

(Venezuelan devrimci ve gerilla komutanı "0tto"nun (Oswaldo Barreto Miliani) yaşam öyküsünden)

30.7.2008/Cumhuriyet

Yarım milyon kişiyi doyuruyor

Limalı kadınlar ‘halk mutfağında’ birleşti

Gıda kriziyle birlikte, Peru’nun başkentinde kadınların işlettiği halk mutfaklarından yararlananların sayısı yarım milyon kişiye ulaşmış. Mutfaklara üye olanlar, sabah bıraktıkları metal kapları öğlen dolu bir şekilde eve götürüyor. Halk mutfakları, Latin Amerika’daki en büyük kadın örgütlerinden biri olarak da dikkat çekiyor. Bir zamanlar toplumsal mücadele içinde yer alan, ancak son yıllarda evlerinden dışarıya çıkmayan birçok Perulu kadın, mutfaklarla birlikte yeniden sesini duyurmaya başladı.

Dış Haberler Servisi - Gıda fiyatlarındaki artışın tüm dünyayı etkisi altına aldığı son dönemde, Peru’nun başkenti Lima’da yarım milyon kişi kadınlar tarafından işletilen “halk mutfaklarında” yemek yiyor.

Amerikan Christian Science Monitor gazetesinin haberine göre, 1970’lerde kurulan, terörün ve yüksek enflasyonun baskısı altında geçen 80’li ve 90’lı yıllardaki diktatörlük döneminde de varlığını koruyan halk mutfakları, küresel gıda kriziyle birlikte yeniden Perulu yoksulların birleşme noktası oldu.

San Martin de Porres’deki mutfakta çalışan 40 kadın her sabah 7 buçukta işe başlıyor ve karşılığında düşük bir ücret karşılığında öğle yemeği yiyor. Mutfaklara üye olanlar da her sabah bıraktıkları metal kapları dolu bir şekilde evlerine götürüyorlar. Üye olmayanlarsa biraz daha fazla para vererek ucuz yemek yiyebiliyorlar. Para veremeyecek durumda olanlar, hastalar ve yaşlılar da mutfaklarda ücretsiz olarak yemek yiyebiliyor.

Mücadele merkezleri

Yoksul kadınların yemek yaptığı mutfaklar, aynı zamanda hükümetin yoksullukla mücadeledeki yetersizliğine tepki gösteren halkın birleşme noktası haline gelmiş durumda. Halk mutfakları, yoksulluğa karşı mücadelenin giderek yükseldiği Latin Amerika’daki en büyük kadın örgütlerinden biri olarak da dikkat çekiyor. Bir zamanlar toplumsal mücadele içinde yer alan, ancak son yıllarda evlerinden dışarıya çıkmayan birçok Perulu kadın, mutfaklarla birlikte yeniden sesini duyurmaya başladı. Mutfakta kendisi gibi yoksullar için yemek yapan Obaldina Kuilca, “Haklarınız için mücadele etmelisiniz. Mücadele etmezseniz bir şey alamazsınız” diyor.

Kendi Kendini Döndürebilen Mutfak Komitelerinde Örgütlü Kadınlar Federasyonu’na (FEMOCCPAALM) bağlı 8 bin kişi, geçen nisanda Lima’da hükümetin mutfaklara verdiği maddi desteği arttırması amacıyla yürüyüş yaptı. Mutfaklara bağlı “Anneler Örgütü” de geçen hafta Kadın ve Sosyal Gelişim Bakanlığı önünde artan gıda fiyatlarına karşı gösteri düzenledi.

Birbirleri için ‘ikinci aile’ oldular

FEMOCCPAALM Başkanı Maria Bozeta, gıda krizi nedeniyle çeşitli sıkıntılar yaşayan mutfakların hükümetin bıraktığı boşluğu dolduramayacağını, ancak birçok yoksulun ve özellikle de kadınların hayatında önemli bir rol oynadığını belirtiyor. Halk mutfaklarında her gün yemek yapan kadınlar, artık birbirlerini “ikinci aileleri” olarak gördüklerini söylüyorlar.