Resmi adı: Porto Rico devleti

Kisa Adı: Porto Rico

Devlet Başkanı: Luis Guillermo Fortuño Burset

Bağımsızlık günü: ABD'ye bağımlıdır

Konumu:Karayipler, Karayip Denizi ile Kuzey Atlas Okyanusu arasında ada, Dominikan Cumhuriyeti'nin doğusunda yer alır.

Yüzölçümü: 13.790 km²

Başkent: San Juan

Türkiye ile saat farkı: -4

TOPLUM (2006)

Nüfus:3,927,188 (Temmuz 2006 verileri)

Nüfus artışı: %0.4

Bebek ölüm oranı: 1000'de 9.14

Ortalama yaşam: Toplam nüfus: 78.4 yıl
erkeklerde: 74.46 yıl
kadınlarda: 82.54 yıl (2006 verileri)

Ulusu:Porto Rikalı

Etnik dağılım: Melez (Kızılderili ve Avrupalıların karışımı) %90, Amerika yerlileri %7, siyahlar %2, beyazlar %1

İnanç: Roma Katolikleri %85, Protestanlar ve diğer %15

Dil: İspanyolca, İngilizce

Okur-yazarlık: Toplam nüfusta: %94.1
erkekler: %93.9
kadınlar: %94.4 (2002 verileri)

EKONOMİ (2006)

Para birimi: ABD Doları (USD)

Enflasyon: %6.5

İşsizlik: %12

İşgücü: 1.3 milyon

Tarım ürünleri:Şekerkamışı, kahve, ananas, muz, çiftlik hayvanları, tavuk

Sanayi: Eczacılık ürünleri, elektronik eşyalar, giyim eşyaları, gıda maddeleri, turizm

Elektrik üretimi: 24.14 milyar kWh (2004)

Elektrik tüketimi: 22.45 milyar kWh (2004)

Dışsatım: 46.9 milyar $ (2001)

Dışalım: 29.1 milyar $ (2001)

İLETİŞİM

Kullanılan telefon hatları: 1,111,900 (2004)

Telefon kodu:+ 1-787 and + 1-939

Radyo yayın istasyonları: AM 74, FM 53, kısa dalga 0 (2006)

Radyolar: 2.7 milyon (1997)

Televizyon yayını yapan istasyonlar: 32 (2006)

Televizyonlar: 1.021 milyon (1997)

Internet kısaltması: .pr,.us

Internet servis sağlayıcıları: 76 (2000)

Internet kullanıcıları: 1 milyon (2005)

ULAŞIM (2006)

Demiryolları: 96 km

Karayolları: 25,735 km (2005)

Su yolları: yok

Limanları: Guanica, Guayanilla, Guayama, Playa de Ponce, San Juan

Hava alanları: 30 (2006 verileri)

Son Devlet Başkanlığı seçimleri :(2009)
(Amerika Birleşik devletlerine bağlı) )Porto Rico Valisi

Luis Guillermo Fortuño Burset 31 Ekim 1960 doğumlu.Fortuño ayrıca Porto Riko Cumhuriyetçi Parti Ulusal Komitesi üyesi, Yeni İlerici Partisi (NPP) başkanı ve Eyalet Hükümetleri Konseyi Başkanı olarak hizmet vermektedir.

2004 Devlet Başkanlığı Seçimleri

Fotoğrafta:Aníbal Acevedo Vilá

Porto Rico Bağımsızlık partisi(PIP)(1946)

Lideri :Ruben Berrios

**Cennet gibi bir ada, ABD Deniz Kuvvetleri'nin gerçek cephaneyle yürüttüğü tatbikatların sahnesi olmaya artık isyan ediyor. Porto Riko'ya bağlı Vieques adasında yaşayanlar, dünyanın en büyük askeri deniz gücüne karşı bayrak açtı. Porto Rikoluların öfkesinin giderek büyümesinin gerisinde, bu yılın başlarında bir donanma pilotunun hedefini şaşırarak ABD üssünde görev yapan David Sanes Rodriguez adlı bir bekçiyi öldürüp dört bekçiyi de yaralaması yatıyor. Porto Rikolulara göre, bu son kaza, 50'lerde adayı işgal eden ABD'nin ihlaller zincirinin sadece son halkası. Protestocuların lideri Ruben Berrios, Vieques'te yaşayanlar arasında kanser oranının Porto Riko adasındakilerden yüzde 50 daha fazla olduğunu belirtiyor. Adanın ekolojik bir enkaza dönüşmekte olduğu uyarısını yapan Porto Riko Bağımsızlık Partisi lideri, konuyla ilgili bir raporu inceleyen ABD yönetiminin donanmadan yana karar vermesi halinde, tüm Porto Riko halkının bu zorbalığı reddedeceğini söylüyor. Palmiyeleri ve bembeyaz kumlarıyla kartpostalları süsleyen Tuz Körfezi plajının gerisindeki tank, top, savaş uçaklarının uzandığı tatbikat alanı kurşun kovanı, top güllesi, füze ve bombadan geçilmiyor. Protestocuların yaptırdığı bilimsel araştırmaya göre, kumdaki kurşun, civa, kadmiyum gibi zehirli metallerin oranı tehlikeli düzeyde. (bbc)

**Panama Başkanı Martin Torrijos, Porto Riko’nun Latin Amerika’da sömürge yönetimi altında kalan tek bölge olduğunu ve bu yanlışlığı düzeltilmesine yapılacak yardımın Latin Amerika’nın ilkeleri açısından kıta çapında bir öncelik olduğunu belirtti.

Torrijos, bu konuya daha fazla kayıtsız kalınamayacağını, tersine nihai çözümde aktif olarak yer almanın görevleri olduğunu ifade etti.

Porto Riko Bağımsızlık Partisi (PIP) lideri Ruben Berrios da katılımcıları bölgedeki çeşitli ülkelerde adayla dayanışma komiteleri oluşturmaya davet etti.

Berrios, Porto Riko’daki sömürgeciliğin Latin Amerika’ya karşı hakaret niteliğinde olduğunu ve kendilerinin dünyadaki tek büyük sömürge olduklarını belirterek halkın özgürlük için uzun yıllardır verdiği mücadeleye vurgu yaptı.

Peru Sosyalist Partisi lideri Javier Diez ise konunun Latin Amerika solunun takipçilerini aştığını ve ancak bölgedeki ilkelerle ve halkın birliğiyle çözülebileceğini söyledi.

PORTORİCO HAKKINDA

ABD'ye bağlı, içişlerinde bağımsız özerk bölge (İspanyolcaEstado Libre Asociado de Puerto Rico, İngilizce The Commonwealth of Puerto Rico). Karayipler denizininin kuzeydoğusunda Dominik Cumhuriyetinin doğusundadır. Adı İspanyolca "Zengin Liman" anlamına gelir.

Puerto Rico, Büyük Antiller'in en küçük adası olup, Porto Riko ana adası yanısıra Mona, Vieques, Culebra gibi adacıklardan oluşur. Mona adası insanların sürekli kaldığı bir ada değildir. Daha çok Puerto Riko Doğal Kaynaklar kuruluşunun çalışanlarınca, ya da özel izinle adaya çıkan doğa gezginlerince kullanılır.

Tarihi

Askeri tarihi İspanyol istilacıların Taino yerlilerine saldırdıkları 16.yy.'a kadar uzanır. Porto Rikolu'lar istilacı İngiliz, Fransız ve Almanlar'a karşı savundukları 4 yüzyıl boyunca İspanyol İmparatorluğu tarafından yönetildi. Ada İspanyol - Amerikan Savaşı boyunca Amerika Birleşik Devletleri tarafından işgal edildi ve İspanya resmi olarak savaşı sona erdiren 1898Paris Antlaşması gereği ülkeyi terketti. Şu an ülke iç işlerinde bağımsız dış işlerinde ABDye bağlıdir. Bu nedenle ülkede ABDdoları kullanılır, halk ABD pasaportuna sahiptir ve ABD sosyal sigorta kurumuna dahildir. Bununla birlikte Porto Riko ABD başkanlık seçimlerine katılmadığı gibi vergiler iç yönetim tarafından toplanır. Porto Riko'ya gidebilmek icin ABD vizesi gereklidir. Adanın iklimi tropik olup yazları çok sıcak, kışları ise ılımandır. Yaz ve son bahar ayları fırtına mevsimi olarak adlandırılır. Adada El Yunque adı verilen bir yağmur ormanı da mevcuttur. Eski San Juan tarihi, plajları ve adadaki çesitli ormanlar ise doğal güzellikler olarak görmeye değerdir.

Güzellik yarışmalarındaki başarısı

Porto Riko yakın geçmişteki kainat güzellik yarışmalarında dört birincilik kazandığı gibi her sene dereceye girmeyi de başarmıştır. 55. Dünya Güzellik Yarışması'nda (2006) tacı yine bir Porto Riko'lu güzel Zuleyka Rivera Mendoza taktı.

Adada bu konuya ayrı bir önem verilir ve güzellik yarışmaları çok ciddiye alınır.

fotoğrafta:Ricky Marti